Niemieckie zdjęcia lotnicze Polski z czasów II wojny — interaktywna mapa

Na tej mapie zebraliśmy 5655 lotniczych zdjęć terenu Polski wykonanych przez niemieckie lotnictwo w czasie II wojny światowej. Każdy punkt to jedna klatka z rozpoznania powietrznego, umieszczona dokładnie tam, gdzie powstała — po kliknięciu przejdziesz do oryginalnego rekordu w archiwum.

Skąd pochodzą te zdjęcia?

Fotografie należą do zbioru „German Flown Aerial Photographs” przechowywanego w amerykańskich Archiwach Narodowych (NARA), w zespole akt Defense Intelligence Agency (Record Group 373). To zdjęcia wykonane przez niemieckie lotnictwo, które po wojnie trafiły w ręce aliantów. Zbiór obejmuje lata 1939–1945 i pokrywa nie tylko Polskę, ale też m.in. Anglię, Norwegię, Rosję, Bliski Wschód i Afrykę Północną. Jak zaznacza opis archiwalny — część klatek wykonano w trakcie trwających działań bojowych.

Materiał ten został po wojnie przejęty, opracowany i przeanalizowany przez aliantów w ramach operacji „Dick Tracy” — przedsięwzięcia, którego celem było zabezpieczenie i wykorzystanie niemieckich filmów lotniczych.

Z jakiego okresu są zdjęcia z Polski?

Zdecydowana większość klatek dotyczących ziem polskich pochodzi z 1944 roku, choć trafiają się też pojedyncze z lat 1941, 1943 i 1945. To zapis krajobrazu Polski u schyłku wojny: wsie, miasteczka, sieć dróg, rzeki, pola — często w stanie, którego dziś już nie ma.

Co przedstawiają i jak je wykonano?

W zbiorze są dwa rodzaje fotografii:

• zdjęcia pionowe (mapowe) — robione „prosto w dół”, służące do tworzenia map; to one dominują na naszej mapie,
• zdjęcia ukośne (rozpoznawcze) — wykonywane pod kątem.

Typowa skala zdjęć pionowych to ok. 1:16 000–1:17 000 (zdarzają się też ujęcia z większej wysokości, w skali 1:30 000–1:45 000). Tytuły w stylu „GX 12395 SD, Exposure 203″ czy „TUGX 371A SK, Exposure 985″ to oznaczenia rolki/nalotu oraz numer klatki (Exposure) — tak materiał był katalogowany.

Jak korzystać z mapy

• Markery są pogrupowane w skupiska — przybliż, żeby rozdzielić je na pojedyncze punkty.
• Po prawej stronie znajdziesz legendę z województwami (każde ma swój kolor); możesz włączać i wyłączać poszczególne warstwy.
• Kliknięcie w marker otwiera dymek z tytułem i lokalizacją oraz linkiem „Otwórz rekord” — prowadzi on bezpośrednio do strony zdjęcia w katalogu NARA (catalog.archives.gov), gdzie często dostępny jest skan w wysokiej rozdzielczości.

Zbiór jest w domenie publicznej / bez ograniczeń wykorzystania, więc zdjęcia możesz swobodnie oglądać, pobierać i wykorzystywać np. do porównań „kiedyś i dziś” czy do badań nad lokalną historią.